Rodzaje układów typograficznych
Wyróżnia się kilka podstawowych rodzajów układów typograficznych (ang. typographic arrangements), nazywanych również rodzajami składu. Dotyczą one sposobu rozmieszczenia i wyrównania tekstu w obrębie akapitów i łamów. Wybór układu typograficznego warunkuje kierunek czytania oraz buduje rytm tekstu.
Układ wyjustowany
Układ wyjustowany, inaczej blokowy (ang. justified, block arrangement), charakteryzuje się tym, że wiersze mają jednakową długość – są wyrównane jednocześnie do lewej i prawej strony łamu.
W układzie wyjustowanym ostatni wiersz akapitu może być:
1. wyrównany do lewej (ang. last line aligned left) – najczęściej stosowany wariant w tekstach dziełowych;
2. wyrównany do środka (ang. last line aligned center) – używany rzadziej, nadaje typografii bardziej ozdobny, dekoracyjny charakter;
3. dociągnięty do prawej krawędzi – powoduje, że wszystkie wiersze są wyjustowane (ang. all lines justified). Zazwyczaj utrudnia zachowanie jednolitych odstępów międzywyrazowych.
1. wyrównany do lewej (ang. last line aligned left) – najczęściej stosowany wariant w tekstach dziełowych;
2. wyrównany do środka (ang. last line aligned center) – używany rzadziej, nadaje typografii bardziej ozdobny, dekoracyjny charakter;
3. dociągnięty do prawej krawędzi – powoduje, że wszystkie wiersze są wyjustowane (ang. all lines justified). Zazwyczaj utrudnia zachowanie jednolitych odstępów międzywyrazowych.
Układ chorągiewkowy
Układ chorągiewkowy, inaczej niejustowany (ang. ragged, unjustified), można realizować na trzy sposoby:
1. wyrównany do lewej (ang. aligned left) – wiersze mają różną długość i są wyrównane są do lewej strony łamu, tworząc po stronie prawej nierówną krawędź (ang. rugged right);
2. wyrównany do prawej (ang. aligned right) – wiersze mają różną długość i są wyrównane są do prawej strony łamu, tworząc po stronie lewej nierówną krawędź (ang. rugged left).
1. wyrównany do lewej (ang. aligned left) – wiersze mają różną długość i są wyrównane są do lewej strony łamu, tworząc po stronie prawej nierówną krawędź (ang. rugged right);
2. wyrównany do prawej (ang. aligned right) – wiersze mają różną długość i są wyrównane są do prawej strony łamu, tworząc po stronie lewej nierówną krawędź (ang. rugged left).
Układ ześrodkowany
Układ ześrodkowany, inaczej osiowany (ang. aligned center, axial arrangement), to taki, w którym wiersze różnej długości wyrównane są do środka łamu, tworząc po obu stronach nieregularną krawędź.